تکنولوژی

بدون شک در چندسال اخیر نام ردیاب ها به خصوص استفاده ردیاب‌ برای خودرو را بسیار شنیده اید و با انواع GPS تا حدودی آشنایی دارید و از نحوه کار آنها مطلع هستید. اما آیا در مورد دستگاه ردیاب زیردریایی، یا علمی تر بخواهیم بگوییم، سونار، اطلاعاتی دارید؟ Sonar (ناوبری و فاصله ‌یابی صوتی) نام دستگاه ردیابی است که به یاری منتشر کردن امواج صوتی عمل می‌کند و ارتباط وسط یگان‌های زیردریایی و شناور را با هم فراهم می‌کند. این ردیاب صوتی پیشرفته دقیقاً چیست و عملکرد آن به چه صورت است؟ در این مطلب می خواهیم درباره این نوع ردیاب صحبت کنیم. بنابراین اگر تصمیم دارید که با یک ردیاب پیشرفته و جالب آشنا شوید، توصیه می کنیم تا انتهای این متن همراه ما باشید تا شما را با پیشرفته ترین ردیاب صوتی دنیا آشنا کنیم.

سونار چیست؟

واژه سونار (SONAR) برگرفته از عبارت انگلیسی Sound Navigation And Ranging به معنای ناوبری و تشخیص فاصله توسط صوت و صدا است. این ردیاب دارای تکنولوژی است که می تواند بوسیله امواج صوتی که در زیر آب وجود دارد، زیردریایی ها و کشتی ها را شناسایی کند و جهت حرکت آنها و فاصله‌شان را تخمین بزنند. سونارها به دو دسته فعال و غیرفعال تقسیم می شوند که در ادامه بیشتر درباره آنها صحبت خواهیم کرد. همچنین این تکنولوژی جذاب، برای اولین بار در جنگ جهانی اول اختراع شد. در طبیعت نیز می‌توان سیستم سونار را یافت. خفاش‌ها، نهنگ‌ها، دلفین‌ها و گرازماهیان با فریادهای فراصوت خود (با فرکانس بالای 20 کیلوهرتز) می‌توانند صداهای منعکس شده از اشیای اطراف خود را تشخیص دهند و سپس صدای دریافتی را به شکل عکس صوتی شرح‌کردن می‌کنند.

مختصری درباره تاریخچه سونار

از سال 1822، ژان-دنیل کلادون (Jean-Daniel Colladon)، فیزیک‌دان سوییسی، برای تحقیقات خود از نوعی زنگ زیر آب استفاده کرد تا بتواند سرعت صدا را زیر آب اندازه‌گیری کند. این تحقیقات کلادون اساسی برای مخترعان آینده سونار شد. در سال 1906، لویس نیکسون (Lewis Nixon) سیستم شنود زیردریایی را پیشرفت داد که اولین سونار غیر فعال جهت شناسایی توده های یخ بود. در جریان جنگ جهانی اول، نیاز به شناسایی اهداف دریایی افزایش یافت و همین امر باعث افزایش استفاده از سونار شد. با افزایش نیازها، پاول لانژون (Paul Langevin) فرانسوی همراه با کنستانتین چلوسکی روس موفق به اختراع اولین سونار فعال در سال 1915 شدند. اختراع آن‌ها نتوانست برای جنگ جهانی اول آماده گردد اما بر توسعه سونارهای آینده اثر بسزایی گذاشت. از سال 1917 به بعد، انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها موفق به پیشرفت سیستم‌های سونار اکتیو شدند. در فاصله وسط دو جنگ جهانی، با ظهور علم الکترونیک نزاد اول و با توسعه صنایع، تکنولوژی سونار به اوج خود رسید. واژه سونار اولین بار در جریان جنگ جهانی دوم و توسط آمریکایی‌ها استفاده شد. جالب است بدانید که بریتانیایی‌ها برای این تکنولوژی یک نام دیگر برگزیده اند و به آن ASDIC می گویند.

برای خرید ردیاب شخصی کلیک کنید.

تفاوت سونار با رادار چیست؟

رادار از امواج الکترومغناطیسی برای دیدن و تشخیص اجسام هوایی یا در ارتفاع کم استفاده می‌کند؛ اما سونارها از امواج فراصوت با بسامد خیلی بالا در زیردریا و قسمت‌های پست استفاده می‌کنند.

کاربرد سونار چیست؟

از مهم‌ترین کاربردهای پیشرفته ‌ترین ردیاب صوتی جهان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از آن در کشتی‌های جنگی برای تشخیص و کشف زیردریایی‌ها، شناورهای سطحی، مین‌ها‌، اژدرها و سایر تجهیزات جنگی دریایی؛
• استفاده از سونارها برای صید ماهی و یافتن ماهی‌های ‌ گروهی؛
• به کارگیری آن برای ناوبری دریایی و آب‌نگاری، برای تهیه طرح از کف اقیانوس‌ها و دیگر بسترهای آبی؛
• برای باستان‌شناسی زیر دریا.

انواع سونار چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، سونار به دو گونه فعال (Active Sonar) و غیرفعال (Passive Sonar) تقسیم می‌شود که در ادامه به بررسی دقیق آن می‌پردازیم.

سونار فعال

این سیستم ردیاب صوتی که بیشتر برای ماهی‌یاب‌ها و سونارهای نظامی استفاده می‌شود به این نوع عمل می‌کند که یک پالس صدا (به نام پینگ) می‌فرستد و سپس منتظر پژواک آن می‌ماند. به یاری زمان زمان بین فرستادن پالس و دریافت صدا از هدف، فاصله تشخیص داده می‌شود. علاوه بر فاصله، به یاری هیدروفونیک‌های سولار فعال می‌توان جهت هدف را نیز تشخیص داد.

سونار غیرفعال

این گونه سونار هیچ نوع سیگنالی فرستادن نمی‌کند و تنها از گیرنده استفاده می‌کند. در حقیقت سونار غیرفعال صوت تولید شده توسط جسم هدف را دریافت می‌کند و روی آن پردازش انجام می‌دهد تا آن را شناسایی کند. اصل های کار سونار غیرفعال، شنیدن صداها بدون انتشار صدا است. از این سونارها بیشتر در امور نظامی و علمی استفاده می‌شود.

استفاده از سونار در جنگ‌ ها

یکی از مهم‌ترین کاربردهای سونار، استفاده از آن به عنوان پیشرفته ‌ترین ردیاب صوتی در جنگ ‌ها و عملیات نظامی است. با اهتمام به گونه عملیات و عملکرد نظامی و با اهتمام به جایگاه ناوهای جنگی و زیردریایی‌ها از یکی از انواع سونار استفاده می‌شود. سونارهای فعال زمانی در جنگ استفاده می‌شوند که بتوانند جایگاه هدف را به طور دقیق تشخیص دهند. اگرچه سونارهای فعال می‌توانند هدف را در فاصله‌ ای معین و دقیق تشخیص دهند اما استفاده از این سونار در عملیات نظامی خیلی خطرآفرین است زیرا ناوها و زیردریایی‌های دشمن به راحتی می‌تواند آن‌ها را تشخیص دهد. به همین علت در جنگ‌ها و عملیات نظامی از سونارهای غیرفعال استفاده می‌شود.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم شما را با سونار و انواع آن آشنا کنیم. این سیستم ردیابی که به دو گونه فعال و غیرفعال تقسیم می‌شود قادر است تا به یاری پالس‌های تولیدی و دریافتی فاصله و سرعت هدف را در زیر آب تشخیص دهد. ایضاً دریافتیم که از سونارها در زمینه‌های وسیعی استفاده می‌شود که از وسط آن‌ها می‌توان به عملیات نظامی، علمی و ماهیگیری اشاره کرد.

بدون شک در چندسال اخیر نام ردیاب ها به خصوص استفاده ردیاب‌ برای خودرو را بسیار شنیده اید و با انواع GPS تا حدودی آشنایی دارید و از نحوه کار آنها مطلع هستید. اما آیا در مورد دستگاه ردیاب زیردریایی، یا علمی تر بخواهیم بگوییم، سونار، اطلاعاتی دارید؟ Sonar (ناوبری و فاصله ‌یابی صوتی) نام دستگاه ردیابی است که به یاری منتشر کردن امواج صوتی عمل می‌کند و ارتباط وسط یگان‌های زیردریایی و شناور را با هم فراهم می‌کند. این ردیاب صوتی پیشرفته دقیقاً چیست و عملکرد آن به چه صورت است؟ در این مطلب می خواهیم درباره این نوع ردیاب صحبت کنیم. بنابراین اگر تصمیم دارید که با یک ردیاب پیشرفته و جالب آشنا شوید، توصیه می کنیم تا انتهای این متن همراه ما باشید تا شما را با پیشرفته ترین ردیاب صوتی دنیا آشنا کنیم.

سونار چیست؟

واژه سونار (SONAR) برگرفته از عبارت انگلیسی Sound Navigation And Ranging به معنای ناوبری و تشخیص فاصله توسط صوت و صدا است. این ردیاب دارای تکنولوژی است که می تواند بوسیله امواج صوتی که در زیر آب وجود دارد، زیردریایی ها و کشتی ها را شناسایی کند و جهت حرکت آنها و فاصله‌شان را تخمین بزنند. سونارها به دو دسته فعال و غیرفعال تقسیم می شوند که در ادامه بیشتر درباره آنها صحبت خواهیم کرد. همچنین این تکنولوژی جذاب، برای اولین بار در جنگ جهانی اول اختراع شد. در طبیعت نیز می‌توان سیستم سونار را یافت. خفاش‌ها، نهنگ‌ها، دلفین‌ها و گرازماهیان با فریادهای فراصوت خود (با فرکانس بالای 20 کیلوهرتز) می‌توانند صداهای منعکس شده از اشیای اطراف خود را تشخیص دهند و سپس صدای دریافتی را به شکل عکس صوتی شرح‌کردن می‌کنند.

مختصری درباره تاریخچه سونار

از سال 1822، ژان-دنیل کلادون (Jean-Daniel Colladon)، فیزیک‌دان سوییسی، برای تحقیقات خود از نوعی زنگ زیر آب استفاده کرد تا بتواند سرعت صدا را زیر آب اندازه‌گیری کند. این تحقیقات کلادون اساسی برای مخترعان آینده سونار شد. در سال 1906، لویس نیکسون (Lewis Nixon) سیستم شنود زیردریایی را پیشرفت داد که اولین سونار غیر فعال جهت شناسایی توده های یخ بود. در جریان جنگ جهانی اول، نیاز به شناسایی اهداف دریایی افزایش یافت و همین امر باعث افزایش استفاده از سونار شد. با افزایش نیازها، پاول لانژون (Paul Langevin) فرانسوی همراه با کنستانتین چلوسکی روس موفق به اختراع اولین سونار فعال در سال 1915 شدند. اختراع آن‌ها نتوانست برای جنگ جهانی اول آماده گردد اما بر توسعه سونارهای آینده اثر بسزایی گذاشت. از سال 1917 به بعد، انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها موفق به پیشرفت سیستم‌های سونار اکتیو شدند. در فاصله وسط دو جنگ جهانی، با ظهور علم الکترونیک نزاد اول و با توسعه صنایع، تکنولوژی سونار به اوج خود رسید. واژه سونار اولین بار در جریان جنگ جهانی دوم و توسط آمریکایی‌ها استفاده شد. جالب است بدانید که بریتانیایی‌ها برای این تکنولوژی یک نام دیگر برگزیده اند و به آن ASDIC می گویند.

برای خرید ردیاب شخصی کلیک کنید.

تفاوت سونار با رادار چیست؟

رادار از امواج الکترومغناطیسی برای دیدن و تشخیص اجسام هوایی یا در ارتفاع کم استفاده می‌کند؛ اما سونارها از امواج فراصوت با بسامد خیلی بالا در زیردریا و قسمت‌های پست استفاده می‌کنند.

کاربرد سونار چیست؟

از مهم‌ترین کاربردهای پیشرفته ‌ترین ردیاب صوتی جهان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• استفاده از آن در کشتی‌های جنگی برای تشخیص و کشف زیردریایی‌ها، شناورهای سطحی، مین‌ها‌، اژدرها و سایر تجهیزات جنگی دریایی؛
• استفاده از سونارها برای صید ماهی و یافتن ماهی‌های ‌ گروهی؛
• به کارگیری آن برای ناوبری دریایی و آب‌نگاری، برای تهیه طرح از کف اقیانوس‌ها و دیگر بسترهای آبی؛
• برای باستان‌شناسی زیر دریا.

انواع سونار چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، سونار به دو گونه فعال (Active Sonar) و غیرفعال (Passive Sonar) تقسیم می‌شود که در ادامه به بررسی دقیق آن می‌پردازیم.

سونار فعال

این سیستم ردیاب صوتی که بیشتر برای ماهی‌یاب‌ها و سونارهای نظامی استفاده می‌شود به این نوع عمل می‌کند که یک پالس صدا (به نام پینگ) می‌فرستد و سپس منتظر پژواک آن می‌ماند. به یاری زمان زمان بین فرستادن پالس و دریافت صدا از هدف، فاصله تشخیص داده می‌شود. علاوه بر فاصله، به یاری هیدروفونیک‌های سولار فعال می‌توان جهت هدف را نیز تشخیص داد.

سونار غیرفعال

این گونه سونار هیچ نوع سیگنالی فرستادن نمی‌کند و تنها از گیرنده استفاده می‌کند. در حقیقت سونار غیرفعال صوت تولید شده توسط جسم هدف را دریافت می‌کند و روی آن پردازش انجام می‌دهد تا آن را شناسایی کند. اصل های کار سونار غیرفعال، شنیدن صداها بدون انتشار صدا است. از این سونارها بیشتر در امور نظامی و علمی استفاده می‌شود.

استفاده از سونار در جنگ‌ ها

یکی از مهم‌ترین کاربردهای سونار، استفاده از آن به عنوان پیشرفته ‌ترین ردیاب صوتی در جنگ ‌ها و عملیات نظامی است. با اهتمام به گونه عملیات و عملکرد نظامی و با اهتمام به جایگاه ناوهای جنگی و زیردریایی‌ها از یکی از انواع سونار استفاده می‌شود. سونارهای فعال زمانی در جنگ استفاده می‌شوند که بتوانند جایگاه هدف را به طور دقیق تشخیص دهند. اگرچه سونارهای فعال می‌توانند هدف را در فاصله‌ ای معین و دقیق تشخیص دهند اما استفاده از این سونار در عملیات نظامی خیلی خطرآفرین است زیرا ناوها و زیردریایی‌های دشمن به راحتی می‌تواند آن‌ها را تشخیص دهد. به همین علت در جنگ‌ها و عملیات نظامی از سونارهای غیرفعال استفاده می‌شود.

کلام آخر

در این مقاله تلاش کردیم شما را با سونار و انواع آن آشنا کنیم. این سیستم ردیابی که به دو گونه فعال و غیرفعال تقسیم می‌شود قادر است تا به یاری پالس‌های تولیدی و دریافتی فاصله و سرعت هدف را در زیر آب تشخیص دهد. ایضاً دریافتیم که از سونارها در زمینه‌های وسیعی استفاده می‌شود که از وسط آن‌ها می‌توان به عملیات نظامی، علمی و ماهیگیری اشاره کرد.